Thăng trầm khoai Lệ Cần


KHOAI LỆ CẦN.
Khoai Lệ Cần (xã Tân Bình, H.Đăk Đoa, Gia Lai) nức tiếng ngọt ngon, trải qua nhiều thập niên thăng trầm nay đang được phát triển nhanh về diện tích và đa dạng hóa sản phẩm để nâng cao giá trị.


Thu hoạch khoai Lệ Cần. Trần Hiếu

Những ngày này, khi cơn giông bắt đầu đổ xuống một số nơi ở cao nguyên, nông dân rục rịch chuẩn bị mùa gieo trồng khoai mới. Chị Nguyễn Thị Hòa, một nông dân ở xã Tân Bình, nói: “Niên vụ này nhà tôi trồng hơn 1 ha khoai Lệ Cần. Đất đai làm chuẩn bị sẵn. Mới hôm trước có mưa rồi. Chỉ cần thêm một cơn mưa nữa là có thể xuống giống. Ngoài trồng giống khoai ngon, đây cũng là cách giữ gìn, phát huy những gì cha ông để lại. Nhiều người dân trong xã cũng như tôi, bắt đầu quay lại với giống khoai này. Mong sản phẩm này có nhiều người biết hơn nữa, giá tốt hơn chút nữa để chúng tôi có thêm điều kiện sinh kế, mở rộng diện tích”.

GIỐNG KHOAI MỞ ĐẤT.
Vào những năm thập niên 1950, trong bước chân khốn khó của dân dinh điền từ Quảng Nam lên cao nguyên, họ đã mang theo giống khoai lang từ xã Trà Đỏa, H.Thăng Bình (Quảng Nam). Không ngờ khí hậu, thổ nhưỡng của xã Tân Bình, H.Đăk Đoa (Gia Lai) rất hợp cho giống khoai này phát triển.


Theo nhiều người già ở Tân Bình, giống khoai “di cư” khi đem trồng tại Lệ Cần mới có vị ngon đặc biệt mà nếu trồng ở nơi khác sẽ không thể có. Khoai củ dài, ruột màu vàng ươm đặc trưng, bùi và ngọt. Khoai để lâu càng ngon, người trồng khoai thường nói là khoai lên mật. Quà quê từ vùng Lệ Cần, dứt khoát phải có thêm túi khoai lang. Miếng ngon lan xa, người ta gọi miết rồi “chết tên” khoai Lệ Cần!
 
CÂU CHUYỆN VỀ KHOAI LỆ CẦN
Có một câu chuyện khá thú vị liên quan đến khoai Lệ Cần. Ấy là hơn 40 năm trước, trong một chuyến đi đến phố núi Pleiku, ông vua thơ tình Xuân Diệu trong những ngày từ chối ở khách sạn, đến tá túc tại gia đình vợ chồng nhà thơ Lê Nhược Thủy, quê đất cố đô Huế vào phố núi hành nghề dạy học. Trong một bữa ăn, nhà thơ Xuân Diệu đặc biệt chú ý đến đĩa khoai lang ruột vàng ươm, ngọt lừ và ăn thấy nhẹ bụng. Hỏi ra mới biết là khoai Lệ Cần. Trong bài thơ Xuân Diệu tặng vợ chồng nhà thơ đất Huế có hai câu: “Cảm ơn vợ chồng anh giáo Huế/Đãi tôi một bữa Lệ Cần khoai”.

Ông Nguyễn Trình (trái) giới thiệu giống khoai đặc sản Lệ Cần của Gia Lai

Nhận xét